Vergrijzing en de toenemende prevalentie van chronische aandoeningen aan het bewegingsapparaat (CMSD's) vormen een grote wereldwijde uitdaging voor gezondheidszorgsystemen en de duurzaamheid van de beroepsbevolking. Hoewel fysiotherapie zich traditioneel richt op symptoombeheer en functioneel herstel, groeit het besef dat arbeidsparticipatie en duurzame inzetbaarheid van cruciaal belang zijn voor individuen, werkgevers en de maatschappij. De huidige benaderingen blijven echter vaak gefragmenteerd, met een beperkte integratie tussen klinische revalidatie, interventies op de werkplek en zelfmanagement op de lange termijn. Dit symposium brengt internationale expertise samen op het gebied van klinisch onderzoek, arbeidsgezondheid en het ontwerpen van gezamenlijk ontwikkelde interventies om te onderzoeken hoe fysiotherapie verder kan gaan dan revalidatie en kan bijdragen aan duurzame arbeidsparticipatie.

De eerste presentatie biedt een breder perspectief op arbeidsgezondheid en preventie van arbeidsongeschiktheid. Gebruikmakend van recent onderzoek naar de toepassing van het GUIDE-Rehab-rapportagekader, zal worden onderzocht hoe een betere beschrijving en standaardisatie van revalidatie-interventies de reproduceerbaarheid, implementatie en impact in de praktijk kunnen vergroten. De rol van fysiotherapie in vroegtijdige interventie en preventie van arbeidsongeschiktheid zal worden belicht, waarbij een brug wordt geslagen tussen klinische en werkpleksystemen.

De tweede presentatie zal ingaan op bewijsmateriaal uit een programma van gezamenlijk ontwikkeld onderzoek (JOINTWORKS) en een recent systematisch overzicht van interventies op de werkplek voor psychische stoornissen. De bevindingen benadrukken de beperkte effectiviteit van interventies met één component en de grotere voordelen van benaderingen met meerdere componenten, die beweging, gedragsstrategieën en aanpassingen op de werkplek combineren. Inzichten uit de betrokkenheid van patiënten en het publiek zullen aantonen hoe gezamenlijke ontwikkeling de relevantie, toegankelijkheid en acceptatie vergroot.

Als klinische toepassing zal de derde presentatie zich richten op de terugkeer naar werk na een totale knieprothese (TKA). Er zal worden onderzocht hoe fysiotherapeuten personen met een verhoogd risico op een vertraagde terugkeer naar werk vroeg in het revalidatietraject kunnen identificeren en interventies daarop kunnen afstemmen, met de nadruk op vroege en preventieve strategieën.

Tijdens de sessie zullen sprekers het belang benadrukken van het overstijgen van geïsoleerde klinische interventies en het ontwikkelen van gecoördineerde, meerlagige strategieën die de fysieke, psychosociale en beroepsmatige factoren van arbeidsvermogen aanpakken. Het symposium zal ook ingaan op de rol van digitale benaderingen bij het vergroten van het bereik en de impact van door fysiotherapeuten geleide interventies.

In lijn met de Revalidatieagenda 2030 van de Wereldgezondheidsorganisatie en de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG 3: Goede gezondheid en welzijn en SDG 8: Fatsoenlijk werk en economische groei), positioneert dit symposium fysiotherapie als een centrale factor in het verbeteren van de arbeidsparticipatie, gezondheid en productiviteit in diverse beroepsomgevingen.

1. Wereldgezondheidsorganisatie. Revalidatie 2030: een oproep tot actie. Genève: WHO; 2017.
2. Skamagki G, et al. Werkplekinterventies voor chronische aandoeningen van het bewegingsapparaat: een bijgewerkt systematisch overzicht. BMJ Open 2026 (geaccepteerd voor publicatie).
3. Skamagki G, et al. Het gezamenlijk ontwikkelen van hulpmiddelen voor zelfmanagement voor mensen met chronische aandoeningen van het bewegingsapparaat: inzichten uit patiënten- en publieksbetrokkenheid. BMC Musculoskeletal Disorders 2025.
4. van Zaanen Y, Hoozemans MJM, Kievit AJ, Kuijer P, Expect TOwC. Voorspellende validiteit van de Work, Osteoarthritis, or Joint Replacement Questionnaire voor terugkeer naar werk na totale knieartroplastiek: een 12 maanden durende multicenter prospectieve cohortstudie. J Arthroplasty. 2025;40(3):625-31.
5. van Zaanen Y. Kunnen fysiotherapeuten tijdig patiënten opsporen die risico lopen op een vertraagde terugkeer naar het werk na een totale knieprothese? Fysioterapeuten. 2024.
6. Strijbos et al. Prognostische factoren voor terugkeer naar werk na knieartroplastiek: een systematische review. Cochrane Database Syst Rev. (ingediend februari 2026).
7. Gross DP, et al. Implementatie van de GUideline for Intervention DEscription in Rehabilitation (GUIDE-Rehab) binnen onderzoek naar preventie van arbeidsongeschiktheid. Journal of Occupational Rehabilitation. 2026.
8. Negrini S, Arienti C, Armijo-Olivo S, et al. Rapportagerichtlijn voor interventiebeschrijving in revalidatie (GUIDE-Rehab): een instrument om de 'black box' van complexe revalidatie-interventies te openen. BMJ Evidence-Based Medicine, online gepubliceerd: 13 december 2025. doi: 10.1136/bmjebm-2025-113997
9. Levack WM, Gross DP, Martin RA, Every-Palmer S, Kiekens C, Cordani C, Negrini S; Deelnemers aan de 5e Cochrane Methodologische Bijeenkomst over Revalidatie. Het ontwerpen van studies en reviews om informatieve, betrouwbare bewijzen te produceren over complexe interventies in de revalidatie: een narratieve review en commentaar. Eur J Phys Rehabil Med. 2024 dec;60(6):1088-1099.